Չոբանի խորոված և ոչ միայն. հայկական այս ուտեստի լավագույն 5 բաղադրատոմսերը

© Sputnik / Asatur YesayantsФестиваль шашлыка в Ахтале
Фестиваль шашлыка в Ахтале - Sputnik Արմենիա, 1920, 29.08.2021
Խոհարարները պնդում են, որ խորովածն ավելի շատ արվեստ է, պատրաստման հետաքրքիր տեխնոլոգիա, քան ուտեստ։ Գուցե այդ պատճառով հայերի մոտ այդ ուտեստը գրեթե ծիսական է դարձել։
Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա
Հայկական ավանդական խորովածը տարբերվում է BBQ-ից, գրիլի վրա մսի տապակումից և աշխարհի տարբեր երկրներում հայտնի խորովածի դասական բաղադրատոմսերից։ Փորձառու խոհարարներն ասում են, հայերը հնուց հատուկ ուշադրություն են դարձրել խորովածի պատրաստմանը։
Ինչպես հնում, այնպես էլ այսօր խորովածն ամբողջ գերդաստանին սեղանի շուրջ է հավաքում։ Բացի այդ, հայկական խորովածը հայտնի է ամբողջ աշխարհում իր համով և բույրով։
Кулинарный блогер Жорж Арутюнян - Sputnik Արմենիա, 1920, 24.08.2021
«Դրուզյա ջանի» խորովածը, կամ ինչպես Ժորժը Հայաստանից Բելգիա մեկնեց ու գրավեց YouTube-ը
Բացի այդ, Հայաստանում խորոված է համարվում ոչ միայն մանղալի վրա պատրաստած միսը, այլ նաև ընդունված է խորոված պատրաստել բանջարեղենից և նույնիսկ հատապտուղներից։
«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման» հասարակական կազմակերպության նախագահ, խորովածի ամենամյա փառատոնի հիմնադիր Սեդրակ Մամուլյանի խոսքով՝ հայկական խորովածի յուրահատկությունը հենց մոտեցման մեջ է: Միսը համեմելու համար բավական է աղ օգտագործել, ցանկության դեպքում կարելի է համեմել նաև չորացրած խոտաբույսերով (ուրց, ռեհան): Մինիմալիզմը հայկական խորովածի տարբերակիչ հատկանիշն է։
Մամուլյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ներկայացրեց հայկական խորովածի 5 հիմնական տեսակները։

Դասական խորոված

Դասական խորովածի համար կարելի է ցանկացած միս ընտրել: Բայց Հայաստանում ավելի շատ տարածված է խոզի խորովածը։ Միսը նախապես մշակվում է, որոշ ժամանակ մնում համեմված վիճակում: Համեմումը կարող է լինել տարբեր՝ կախված նախասիրություններից: Ոմանք թթվաշ միս են սիրում, մյուսները նախընտրում են կծու, ոմանք սիրում են, որ աղը շատ լինի։
Հյուր շեֆ–խոհարարին. ինչպես պատրաստել խորոված - Sputnik Արմենիա, 1920, 24.12.2017
Համով Հայաստան. Հայկական խորովածի ոչ սովորական տարբերակ
Միսը շարում են շշերին։ Մանղլում կրակ են վառում, փայտը պետք է ածուխի վերածվի ու միայն դրանից հետո են շշերը մանղալի վրա դրվի։ Սովորաբար 15-20 րոպեն բավական, որ խորովածը պատրաստ լինի։ Ավանդաբար, խորովածի առաջին  կտորը մանղալի մոտ են ուտում։

Չոբանի խորոված

Սա խորովածի պատրաստման հատուկ ձև է։ Դրա համար հիմնականում գառան միս է օգտագործվում։ Գառին մորթում են,  միսը մշակում են ու փոս փորում։ Փոսի մեջ խարույկ են անում և մորթու մեջ փաթաթած միսն են դնում։ Միսը սովորաբար միայն աղով են համեմում, ցանկության դեպքում` նաև չորացրած ուրցով: Այս ամենը ծածկում են հողի բարակ շերտով և դրա վրա խարույկ են վառում։ Միսը տապակվում է մոտ երեք – չորս ժամ։ Մամուլյանը նշում է, որ այդկերպ եփելիս այն ոչ միայն հյութեղ, այլև փափուկ է դառնում ու բառացիորեն հալվում է բերանում։

Ղարսի խորոված

Հայաստանում հնուց տարածվել է մսի պատրաստման ևս մեկ տարբերակ՝ ոչ թե մանղալի վրա, այլ կրակի կողքին։ Մամուլյանը նշում է, որ այդ մեթոդը տարածված է եղել Ղարսում։ Այդ պատճառով էլ խորովածը ստացել է«Կարսի խորոված» անվանումը։ Միսը շամփուրների վրա դնում են ոչ թե կրակի վրա, այլ կրակի շուրջը: 
Համով Հայաստան. Ղարսի խորովածի պատրաստման գաղտնիքը
Այնպես միսը դառնում է հյութալի և անուշահոտ։ Համ տալու համար օգտագործում են ծիրանի ճյուղեր կամ հատապտղային թփեր: Խորովածի այս տեսակի համար միսը չեն համեմում, միայն աղ եմ լցնում:

Բանջարեղենի խորոված

Խորովածի այս տեսակը կարելի է առօրյա անվանել։ Հայ կանայք հաճախ այս տարբերակով են բանջարեղենը պատրաստում։ Հիմնականում խորովածը պատրաստված է սմբուկից, բուլղարական պղպեղից, լոլիկից ու կծու պղպեղից: Խորոված բանջարեղենը մաքրվում են, կտրատում, խառնվում առանձին ամանի մեջ, աղ ավելացնում մանր կտրատած սոխ, երբեմն կարագ են ավելացնում: Ստացվում է ամառային աղցան, որը նաև պահածոյացնում են ձմռան համար։

Խորոված հատապտուղներից

Խորովածի այս տեսակի համար օգտագործում են խնձոր, տանձ ու նույնիսկ ձմերուկ: Երբեմն պտուղներն ու հատապտուղները համադրում են մսի հետ: Օրինակ`հայտնի է հավի լյարդի ու խնձորի խորովածը։ Շամփուրի վրա հերթականությամբ շարում են մսամթերքն ու մրգերը, այս ուտեստը պատրաստում են խարույկի վրա։
Ամռանը` խորոված, աշնանը՝ ղափամա, ձմռանն էլ` խաշ․ գաստրոտուրիզմը Հայաստանում զարգանում է
Բարի ախորժակ։
Լրահոս
0
Սկզբում նորերըՍկզբում հները
loader
ԵԹԵՐՈւՄ Է
Заголовок открываемого материала
Միջազգային
InternationalEnglishԱնգլերենMundoEspañolԻսպաներեն
Եվրոպա
DeutschlandDeutschԳերմաներենFranceFrançaisՖրանսերենΕλλάδαΕλληνικάՀունարենItaliaItalianoԻտալերենČeská republikaČeštinaՉեխերենPolskaPolskiԼեհերենСрбиjаСрпскиՍերբերենLatvijaLatviešuԼատիշերենLietuvaLietuviųԼիտվերենMoldovaMoldoveneascăՄոլդովերենБеларусьБеларускiԲելառուսերեն
Հարավային Կովկաս
ԱրմենիաՀայերենՀայերենАҧсныАҧсышәалаԱբխազերենХуссар ИрыстонИронауՕսերենსაქართველოქართულიՎրացերենAzərbaycanАzərbaycancaԱդրբեջաներեն
Մերձավոր Արևելք
Sputnik عربيArabicԱրաբերենTürkiyeTürkçeԹուրքերենSputnik ایرانPersianՊարսկերենSputnik افغانستانDariԴարի
Կենտրոնական Ասիա
ҚазақстанҚазақ тіліՂազախերենКыргызстанКыргызчаՂրղզերենOʻzbekistonЎзбекчаՈւզբեկերենТоҷикистонТоҷикӣՏաջիկերեն
Արևելյան և Հարավարևելյան Ասիա
Việt NamTiếng ViệtՎիետնամերեն日本日本語Ճապոներեն俄罗斯卫星通讯社中文(简体)Չինարեն (պարզեցված)俄罗斯卫星通讯社中文(繁体)Չինարեն (ավանդական)
Հարավային Ամերիկա
BrasilPortuguêsՊորտուգալերեն