00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
5 ր
Սուրեն Սուրենյանց
Հայաստանն արկածախնդիր մոտեցում է որդեգրել․ Սուրեն Սուրենյանց
09:07
6 ր
Սամվել Ճզմաչյան
Նոր խաղացողի մուտքը բանկային համակարգ վատ չէ․ Սամվել Ճզմաչյան
09:13
7 ր
Միքայել Բադալյան
Էրմիտաժի տնօրենը կգա Հայաստան․ Միքայել Բադալյան
09:22
6 ր
Ուղիղ եթեր
09:29
7 ր
Ուղիղ եթեր
09:37
23 ր
Ուղիղ եթեր
10:00
7 ր
Ուղիղ եթեր
10:08
48 ր
Ուղիղ եթեր
11:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
6 ր
Տիգրան Տեր-Մարգարյան
Կրակել են Երևանի Նոր Նորքի թաղապետարանի լուսամուտներին. Տիգրան Տեր-Մարգարյան
13:07
1 ր
Դանիել Ազատյան
Ամերիաբանկի և HSBC-ի գործարքները հնարավորինս թափանցիկ են. Դանիել Ազատյան
13:08
4 ր
Սամվել Ճզմաչյան
Նոր խաղացողի մուտքը բանկային համակարգ վատ չէ․ Սամվել Ճզմաչյան
13:13
7 ր
Արման Թաթոյան
Ադրբեջանի զինծառայողները Ներքին Հանդի դպրոցի անմիջական հարևանությամբ են. Արման Թաթոյան
13:21
3 ր
Սուրեն Սուրենյանց
Հայաստանն արկածախնդիր մոտեցում է որդեգրել․ Սուրեն Սուրենյանց
13:25
6 ր
Միքայել Բադալյան
Էրմիտաժի տնօրենը կգա Հայաստան․ Միքայել Բադալյան
13:31
6 ր
Արսեն Հարությունյան
Յուրքանչյուր ոսկե մեդալ շատ դժվարություններ հաղթահարելու արդյունք է․ Արսեն Հարությունյան
13:39
1 ր
Արման Անդրեասյան
Գնացել էի Բուխարեստ չեմպիոնության համար․ Արման Անդրեասյան
13:41
1 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
7 ր
Տիգրան Տեր-Մարգարյան
Կրակել են Երևանի Նոր Նորքի թաղապետարանի լուսամուտներին. Տիգրան Տեր-Մարգարյան
14:08
1 ր
Արամ Սաֆարյան
Ռուսաստանյան շուկան շարունակելու է գրավիչ մնալ բարեկամ երկրների բիզնեսի համար. Արամ Սաֆարյան
14:21
8 ր
Թաթուլ Մանասերյան
ՀՀ տնտեսական աճի հիմնական բաղադրիչը կարող է դառնալ արտահանումը դեպի ԵԱՏՄ. Թաթուլ Մանասերյան
14:30
7 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
7 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
7 ր
5 րոպե Դուլյանի հետ
«Խաղաղության գործընթացը կա՛մ ողջ է, կա՛մ մեռած՝ երկուսից մեկը»․ 5 րոպե Դուլյանի հետ
18:08
8 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
5 ր
Կիրո Մանոյան
Արցախի կորուստը ժամանակավոր է. Կիրո Մանոյան
19:06
10 ր
Թաթուլ Մանասերյան
Արցախցիների 15 տոկոսից ավելին լքել է Հայաստանի տարածքը. Թաթուլ Մանասերյան
19:23
1 ր
Սերգեյ Կոպիրկին
Հայ և ռուս ժողովուրդների խորքային կապի ավանդույթները պետք է փոխանցել սերունդներին. Սերգեյ Կոպիրկին
19:33
2 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
09:21
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
10:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Ուրիշ նորություններ
10:47
5 ր
Ուղիղ եթեր
Մամուլի տեսություն
10:48
17 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
11:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
13:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
14:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
17:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
18:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
19:00
46 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

Հինգ մատչելի ուտեստ. ի՞նչ են հայերը հնում պատրաստել Ամանորին

© Sputnik / Andranik GhazaryanՏոլմա
Տոլմա - Sputnik Արմենիա, 1920, 01.01.2022
Տոլմա
Բաժանորդագրվել
Հնում Նոր տարվա օրերն ընդունված էր համեստ դիմավորել։ Մսային ուտեստներ պատրաստում էին հատուկ տոներին և այն ժամանակ, երբ մատաղ էին անում։
Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա
Հայաստանում, ինչպես և հետխորհրդային գրեթե բոլոր երկրներում, ընդունված է դեկտեմբերի 31-ին ընդառաջ աղցաններ, խոզի ազդր պատրաստելն ու բլիթներ փաթաթելը։ Սակայն դա հայկական ավանդույթների տեսանկյունից արդարացված չէ։ Հնում նախապատվություն էին տալիս հացահատիկից և լոբազգիներից պատրաստված կերակրատեսակներին։
Новогодний стол - Sputnik Արմենիա, 1920, 30.12.2015
Ամանորի հայկական սեղան. ավելի շատ խոսելու են, քան խմելու
Այն ժամանակ մեծամասնությունը սրբորեն պահպանում էր նախասուրբծննդյան պասը, որը սկսվում էր դեկտեմբերի 30-ին և ավարտվում հունվարի 5-ին` Սուրբ ծնունդի նախօրեին։
Այսօր հավատացյալների թիվը կրճատվել է, սակայն հատկապես համավարակի ֆոնին և պատերազմից հետո մսային ճաշատեսակներից առատ սեղան բացել ամեն մեկը չէ, որ կարող է իրեն թույլ տալ։ Դրա վրա ազդում են նաև գնաճի բարձր մակարդակը, համաշխարհային շուկայում և Հայաստանում թանկացած ապրանքները, ինչպես նաև երկրում առկա 30% աղքատության շեմը։ Միևնույն ժամանակ, սեղանը տոնական զարդարել բոլորն են ցանկանում։
«Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման» ՀԿ նախագահ Սեդրակ Մամուլյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ներկայացրեց ավանդաբար պատրաստվող և տոնական ճաշացանկի համար հիանալի տարբերակ հանդիսացող ամանորյա 5 ուտեստների մատչելի բաղադրատոմսեր։

Կաղանդանուշ

Կաղանդանուշ կարելի է պատրաստել, եթե ուզում եք ինքներդ ձեզ «երես տալ» քաղցրով կամ զարմացնել հյուրերին։ Բացի այդ, այս ուտեստը շատ օգտակար է. այն երկու բաղադրիչ է պարունակում` մեղր, որը բնական հակաբորբոքային միջոց է, և ընկույզ։ Մեղրը հարում ենք մինչև սպիտակ գույն ստանալը, ընկույզը մաքրում և տապակում։ Այս ամբողջը խառնում ենք և գնդիկներ պատրաստում։ Մատուցում ենք որպես ավանդական ամանորյա աղանդեր։ Հնում այս աղանդերը տոնական սեղանի անբաժանելի մաս է եղել։ Մեր նախնիները համարել են, որ այն պատրաստելով` գալիք տարին բարեբեր կլինի։

Քաշիկա

Քաշիկան ավանդական ճաշատեսակ է` Հարիսայի «նախատիպը», որը հնում մեր նախնիները պատրաստում էին Ամանորին։ Այն պատրաստել կարող է յուրաքանչյուրը, քանի որ այս ուտեստի հիմնական բաղադրիչը ձավարն է և ձեռքի տակ եղած ցանկացած կանաչեղենը։ Մամուլյանը նշեց, որ Քաշիկան չեն խառնում։ Հնում հավատում էին, որ տոնական ուտեստների պատրաստման ընթացքում բաղադրիչները չի կարելի խառնել շերեփով կամ այլ խոհանոցային առարկայով, որպեսզի գալիք տարին քաոսային չլինի։ Բոլոր բաղադրիչները շերտերով դասավորում են կճուճի մեջ, որն այնուհետև իջեցնում էին թոնիրն ու ամբողջ գիշեր եփում։ Այսօր այն կարելի է պատրաստել ջեռոցում։
Հյուր շեֆ խոհարարին. ինչպես պատրաստել Հարբինյան աղցան և բանջարեղենը տապակել չինական ձևով - Sputnik Արմենիա, 1920, 11.03.2018
«Համով Հայաստան». հայերը չինացիներից վատ չեն պատրաստում. պահքի չինական կերակուրներ

Տարեհաց

Ամանորյա սեղանին պարտադիր դրվում էր նաև միջինքով քաղցր հացը` «տարեհացը», որի մեջ մետաղադրամ էին դնում։ Համարվում էր, որ ում բաժին կհասնի մետաղադրամը, նրա համար տարին հաջող կլինի։ Միևնույն ժամանակ, «Տարեհացով» հյուրասիրում էին ոչ միայն ընտանիքի անդամներին, այլև կենդանիներին։ Մամուլյանը նշում է, որ նախկինում մարդիկ շատ ուշադիր են եղել կենդանիների նկատմամբ, քանի որ կենդանիները մի ամբողջ ընտանիք էին կերակրում։
Ըմպելիք, որը կօգնի սննդի չարաշահման դեպքում. սննդաբանը բաղադրատոմս է ներկայացրել
«Տարեհաց» պատրաստելու համար անհրաժեշտ է ալյուրը խառնել մածունի հետ, ավելացնել մի փոքր շաքարավազ, աղ և սոդա։ Խմորի մեջ մետաղադրամ են դնում և թխում։

Կճեխաշ

Մատչելի ուտեստ է համարվում նաև կճեխաշը (կճուճում եփած ապուր)։ Այն լոբազգիներից պատրաստված ուտեստ է։ Վերցնում էին կճուճը, մեջը լցնում ձեռքի տակ եղած ամեն ինչ։ Լոբին, սիսեռը, ձավարը խառնում էին, աղ ավելացնում և Ամանորի գիշերը դնում թոնրի մեջ, իսկ առավոտյան մատուցում տապակած սոխի կամ յուղի հետ:
Новогодний стол - Sputnik Արմենիա, 1920, 27.12.2019
Խոզի բուդն ու «Մայրաքաղաքայինն» օտար են. ինչ պետք է լինի Ամանորին իսկական հայկական սեղանին

Վանա Մշոշ

Այս ուտեստը մեծ տարածում ուներ Վանի հայերի շրջանում, այդ պատճառով էլ այն ստացել է «Վանի Մշոշ» անվանումը։ Բաղադրատոմսը պահպանվել է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ մեր հայրենակիցների շնորհիվ։
Այն ոչ միայն մատչելի է, այլև հեշտ է պատրաստվում։ Նախ տապակում ենք սոխը մինչև կարմրելը, այնուհետև ավելացնում նախապես ջրի մեջ թողած ոսպը։ Եփած ոսպին ավելացնում ենք չրեր, ընդեղեն, համեմունքներ և կանաչի` ըստ ցանկության։
Չոբանի խորոված և ոչ միայն. հայկական այս ուտեստի լավագույն 5 բաղադրատոմսերը
Այս բաղադրատոմսը ևս հարմար է նրանց համար, ովքեր պաս են պահում, սակայն ցանկանում են որևէ համեղ բան համտեսել։
Լրահոս
0