19:34 01 հոկտեմբերի 2020
Ուղիղ եթեր
  • USD488.58
  • GBP627.73
  • EUR573.93
  • RUB6.32
Մշակույթ
Ստանալ կարճ հղումը
85 0 0

Այսօր համաշխարհային վավերագրական կինոյի նշանավոր ռեժիսորներից մեկը՝ Արտավազդ Փելեշյանը, դարձավ 80 տարեկան: Արվեստաբան Լիլիթ Սոխակյանը Sputnik Արմենիայի ընթերցողներին պատմում է մաեստրոյի հանրահայտ ցուցահանդեսներից մեկի մասին։

Լիլիթ Սոխակյան, հատուկ Sputnik-ի համար

Բուենոս Այրեսի Կիրխների մշակութային կենտրոնում 2017 թվականի հոկտեմբերի 26-ին բացվեց «Այցելուներ» խորագիրը կրող մեծածավալ ցուցահանդեսը, որի համադրողը՝ արգենտինացի արվեստագետ Գիյերմո Կուիտկան, Դևիդ Լինչի, Նոբույոշի Առակիի, Անյես Վարդայի, Փեթի Սմիթի և տասնյակ այլ հանրահայտ ժամանակակից արվեստագետների նմուշների կողքին ցուցադրում է նաև Արտավազդ Փելեշյանի «Բնակիչները» ֆիլմը (1970թ.):

«Բնակիչների» հանդեպ համադրողի առանձնահատուկ համակրանքը դրսևորվել էր դեռ 2014 թվականին, երբ ֆիլմը ներկայացվել էր որպես նրա փարիզյան ցուցահանդեսի գլխավոր նմուշներից մեկը։ Ֆիլմի անվանումը նաև ամբողջ ցուցահանդեսի խորագիր էր դարձել: 

Այսօր Բուենոս Այրեսի Կիրխներ թանգարանի ցուցահանդեսի այցելուների թիվը ռեկորդային է։ Մեծ պահանջարկի պատճառով ցուցահանդեսը երկարաձգվել է մինչև սույն թվականի հունիսի 24-ը:

Կիսախավար սրահում մշտապես ցուցադրվող «Բնակիչները» երկխոսության մեջ են ճապոնացի հանրահայտ լուսանկարիչ Հիրոշի Սուգիմոտոյի սև ու սպիտակ ծավալային լուսանկարների հետ: Փելեշյանական սև ու սպիտակ կադրերը համադրվում են ճապոնական երկրաչափական ֆորմաների հետ` արտացոլվելով դրանց մեջ:
Շուտով Փելեշյանի մասին կսկսեն խոսել մեկ այլ հեռավոր երկրում, բայց դրա մասին կխոսենք ավելի ուշ:

  • Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    © Photo : Olivie Wada
  • Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    © Photo : Olivie Wada
  • Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    © Photo : Olivie Wada
  • Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն
    © Photo : Olivie Wada
  • «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    © Photo : Jorge Miño
  • «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    © Photo : Jorge Miño
  • «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    «Այցելուներ» ցուցահանդեսի տեսարան
    © Photo : Jorge Miño
1 / 7
© Photo : Olivie Wada
Արտավազդ Փելեշյանի հոբելյանական երեկոն

Արտավազդ Փելեշյանը ծնվել է 1938 թվականին Լենինականում։ Մինչև 1963 թվականն ապրել է Վանաձորում։ 1963-1967 թվականներին սովորել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսորական ֆակուլտետում` Lեոնիդ Քրիստիի արվեստանոցում։ Ուսանողական տարիներին նրա նկարահանած ֆիլմերը բազմաթիվ մրցանակների են արժանացել, իսկ նա մեծ ճանաչում է ձեռք բերել կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։ 1972 թվականին Կուլիջանովի հետ համատեղ նկարահանել է «Աստղային ժամ» ֆիլմը, իսկ Միխալկով-Կոնչալովսկու «Սիբիրիադա» ֆիլմում հեղինակել է վավերագրական հատվածը։ Փելեշյանի ամենահայտնի ֆիլմը «Տարվա եղանակներն» է։

Ուսանելու տարիներին նկարահանել է «Լեռնային պարեկ» (1964), «Մարդկանց երկիրը» (1966), «Սկիզբը» (1967) վավերագրական ֆիլմերը, որոնք առանձնանում են գեղարվեստական ուրույն ոճով և կինոլեզվի թարմ արտահայտչամիջոցներով։ 1969 թվականին Փելեշյանը նկարահանել է «Մենք» ֆիլմը, որն արժանացել է Օբերհաուզենի միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր դիպլոմի։ Կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը Փելեշյանին անվանել է «բացառիկ կինոհանճար»։

Նկարահանվել է «Մենք ենք, մեր սարերը» կինոնկարում։ 2011 թվականին իտալացի կինոռեժիսոր Պիետրո Մարչելլոն նկարահանել է «Փելեշյանի լռությունը» վավերագրական ֆիլմը՝ նվիրված մեծ ռեժիսոր-վավերագրողին։

Գլխավոր թեմաներ