22:23 22 օգոստոսի 2017
Ուղիղ եթեր
Ջեկի Կուգան

Ինչպես մեկ տուփ խտացրած կաթն ու Ջեկի Կուգանը փրկեցին հայ հազարավոր մանուկներին

© Sputnik/ Asatur Yesayants
Հասարակություն
Ստանալ կարճ հղումը
8740

Ամերիկացի հայտնի դերասան Չարլի Չապլինի առաջին ռեժիսորական աշխատանքը` «Փոքրիկը» ֆիլմը, որում հանդես է գալիս 5 տարեկան Ջեկի Կուգանը, ընդգրկվել է համաշխարհային կինոյի պատմության մեջ։ Սակայն քչերը գիտեն, թե փոքրիկն ինչ դեր է ունեցել Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած հայ երեխաների փրկության գործում։

Լաուրա Սարգսյան, Sputnik.

Չարլի Չապլինի «Փոքրիկը» կինոժապավենն իր տեղը գրավեց համաշխարհային կինոյում, իսկ ֆիլմի գլխավոր հերոս Ջեկի Կուգանն էլ իր դերն ունեցավ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ հրաշքով ողջ մնացած հայ մանուկների փրկության գործում։

«Չարլի Չապլինը փոքրիկ Ջեկիին առաջին անգամ տեսել է թատրոնի բեմում։ Տղայի խաղն այնքան է հիացրել նրան, որ որոշել է նկարահանել իր «Փոքրիկը» ֆիլմում», — Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի աշխատակից Աստղիկ Եդիգարյանը։

«Փոքրիկը» ֆիլմի էկրանավորումից հետո Ջեկին հանրաճանաչ դարձավ` իր խաղով ու մանկական գրավչությամբ գերելով ամերիկացիներին։ Այն ժամանակ արդեն ստեղծվել էր Մերձավոր Արևելքի օգնության ամերիկյան կոմիտեն, որն օգտվեց փոքրիկի համբավից ու նրան ներգրավեց բարեգործական գործունեության մեջ։

«ԱՄՆ-ի ողջ տարածքում Կուգանի մասնակցությամբ ստեղծվեցին հագուստի և «Նեսթլե» կաթնամթերքի հավաքման կետեր, որտեղ փոքրիկ Ջեկիի կանչով հազարավոր ամերիկացի երեխաներ օգնություն էին բերում», — ասաց Եդիգարյանը։

Նրա խոսքով` այդ գործում կարևոր դեր խաղաց Ջեկիին վստահելու գործոնը։ Եթե չլիներ փոքրիկը, միայն կոմիտեի ուժերով գուցե հնարավոր չլիներ այդքան օգնություն հավաքել կարճ ժամանակահատվածում։

1925 թվականին օգնությունը նավով տեղափոխվեց Հունաստան, որտեղ հանգրվան էին գտել հայ հազարավոր որբուկները։

«Ջեկին հայ և հույն երեխաներին անձամբ բաժանեց օգնությունը, որը հավաքվել էր հետևյալ կարգախոսով` «մեկ տուփ խտացրած կաթը կարող է մեկ երեխայի կյանք փրկել»», — պատմեց Եդիգարյանը։

Տուն-թանգարանում պահվող լուսանկարը վկայում է, որ Հունաստանից վերադառնալուց հետո Ջեկիին ընդունել է Նյու Յորքի քաղաքապետը։

Բազմաթիվ հրապարակումներից կարելի է հասկանալ, որ անկախ այն հանգամանքից, որ Ջեկիի հայրն է մտածել նրան բարեգործության մեջ ներգրավելու մասին, այնուհանդերձ տղան հաճույքով է զբաղվել այդ գործով` խորապես գիտակցելով, որ երեխաների կյանք է փրկում։

  • Աստղիկ Եդիգարյան
    Աստղիկ Եդիգարյան
    © Sputnik/ Asatur Yesayants
  • Ջեկի Կուգանը մասնակցում է բարեգործական ակցիային
    Ջեկի Կուգանը մասնակցում է բարեգործական ակցիային
    © Sputnik/ Asatur Yesayants
  • Որբացած մանուկները
    Որբացած մանուկները
    © Sputnik/ Asatur Yesayants
1 / 3
© Sputnik/ Asatur Yesayants
Աստղիկ Եդիգարյան

Ցեղասպանությունից փրկված հայերին օգնություն ցուցաբերելու համար Մերձավոր Արևելքի օգնության ամերիկյան կոմիտեն ստեղծվել էր Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուի առաջարկով։

Սկզբում այն կոչվում էր Հայերի օգնության կոմիտե, 1915 թվականի նոյեմբերին ստացավ «Հայաստանի և Սիրիայի օգնության ամերիկյան կոմիտե» անվանումը և չորս տարի անց` 1919 թվականին, ԱՄՆ Կոգրեսի որոշմամբ` վերանվանվեց Մերձավոր Արևելքի օգնության ամերիկյան կոմիտե։

Կոմիտեի հիմնադիրներից են նաև Քլիվլենդ Դոջը, Ջեյմս Բարտոնը, Չարլզ Քրեյնը և ուրիշներ։ Կոմիտեի հետ համագործակցել են բազմաթիվ միսիոներներ։ Գործել է մինչև 1930 թվականը և 15 տարվա գործունեության ընթացքում անգնահատելի աշխատանք է իրականացրել` հարյուրավոր երեխաների կյանք փրկելով։

Գլխավոր թեմաներ

  • Ծովակալ Իսակով

    …1941 թվականին Շլիսելբուրգի մերձակայքում նա կորցրեց ձախ ականջի լսողությունը, իսկ մեկ տարի անց Սոչիում անդամահատեցին նրա ոտքը` ազդրին հասցված բեկորային վիրավորման հետևանքով առաջացած փտախտի պատճառով։ Վիրահատությունից հետո երկու ժամ չէր շոշափվում զարկերակը, սակայն նա ողջ մնաց։

    3
  • Ծրագրավորող

    Հայաստանը, Բելառուսը, Մոլդովան, Ռուսաստանն ու Ուկրաինան աշխարհի ամենամեծ ՏՏ–շուկան են ձևավորել, որում ընդգրկված է 15 հազար մասնագետ և երկու հազար ընկերություն։ Այս եզրակացությանն են հանգել Yalantis ընկերության մասնագետները։

    12
  • Ատենախոսություն

    Հայաստանը գիտական գրագողությունների բացահայտմամբ նախկին ԽՍՀՄ–ում առաջին տեղում է։ Բացահայտվում են ոչ միայն Հայաստանում ու հայերենով, այլև արտերկրում այլ լեզուներով կատարված գրագողությունները, Sputnik Արմենիային հայտնեցին Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովից։

    32