14:08 23 մայիսի 2019
Ուղիղ եթեր
  • USD479.64
  • GBP607.85
  • EUR535.66
  • RUB7.47
Ավելուկով սալաթ

Հնարավո՞ր է ուտել և նիհարել. հայկական խոհանոցի թոփ 5 մթերատեսակ՝ գեղեցիկ կազմվածքի համար

© Sputnik / Aram Nersesyan
Հասարակություն
Ստանալ կարճ հղումը
15630

Մի լավ ասացվածք կա. «Հեռու ման եկան, մոտիկ գտան»։ Sputnik Արմենիան պարզել է, որ ավանդական հայկական խոհանոցի ամենասովորական մթերքը կարող է փոխարինել անդրծովյան գերգովաբանվածներին։

Լիլիթ Հարությունյան, Sputnik Արմենիա

Մեր հայրենակիցներից շատերը, գեղեցիկ կազմվածք ունենալու հետևից ընկած, փորձում են հայթայթել բավականին թանկ «նորաձև» մթերատեսակներ, օրինակ` կինոա կամ ծնեբեկ, որոնք հայտնի են օգտակար հատկություններով և ցածր կալորիականությամբ։ Մինչդեռ ավանդական հայկական խոհանոցը հարուստ է մթերատեսակներով, որոնք ոչ միայն շատ օգտակար են ու ցածր կալորիականություն ունեն, այլև ավելի մատչելի են։ Դիետոլոգ Վարդանուշ Պետրոսյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում այդ շարքից առանձնացրեց 5 մթերատեսակ։

Մածուն

Այս հանրահայտ կաթնամթերքի ամենամեծ առավելություն այն է, որ հարուստ է կալցիումով և օրգանիզմին անհրաժեշտ այլ տարրերով:

«Այդ իսկ պատճառով առանձնապես օգտակար է երեխաներին և դեռահասներին, որոնց ոսկրամկանային համակարգը ձևավորման ընթացքում է», – ասաց բժիշկը։

Фестиваль еды Yerevan Food Fest прошел на площади Республики (10 июня 2018). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants
Մածուն

Այդ ամենից բացի, մածունը բարձր է գնահատվում, քանի որ պարունակում է մեծ թվով լակտոբակտերիաներ, որոնք անհրաժեշտ են աղիքների համար:

«Լակտոբակտերիաները բարենպաստ ազդեցություն են թողնում աղիքների միկրոֆլորայի վրա, այդ պատճառով էլ մածունը հաճախ օգտագործում են թունավորումներից հետո վերականգնվելու համար», – ավելացրեց նա։

Զարմանալի չէ, որ մածունը լայն կիրառում ունի հայկական խոհանոցում։ Այն, ջրի հետ խառնելով, օգտագործում են որպես զովացուցիչ ըմպելիք՝ թանը, որ առատ գործածվում է հատկապես ամռանը։ Մածնից պատրաստում են նաև ապուր՝ սպասը, թեև, ինչպես նշում են մասնագետները, ջերմային մշակման ժամանակ մթերքն օգտակար հատկությունների մի մասը կորցնում է:

Спас
Armlur
Թանապուր

Ավելուկ

Ավելուկը, դիետոլոգի խոսքով, հարուստ է բջջանյութով և հանքային աղերով։ Հայկական խոհանոցում այս կանաչուց ինչպես աղցաններ, այնպես էլ ապուր են պատրաստում։

«Ժողովրդական բժշկության մեջ ավելուկը լայնորեն կիրառվում է որովայնային ցավերը հանգստացնելու համար», – ասաց նա։

Պետրոսյանը նկատեց, որ շատ օգտակար են նաև հայկական ուտելի կանաչիների մյուս տեսակները` սիբեխ, սպանախ, համեմ, մաղադանոս, կանաչ սոխ և այլն։

Авелук (Конский щавель)
© Sputnik / Asatur Yesayants
Ավելուկ

«Կանաչին հայկական սեղաններին միշտ առատ է, բայց մենք նրան արժանի ուշադրություն չենք դարձնում», – ընդգծեց դիետոլոգը։

Суп с авелуком
© Sputnik / Aram Nersesyan
Ավելուկով ապուր

Լավաշ

Բավական օգտակար է և ցածր կալորիականություն ունի հայկական դասական լավաշը, որը պատրաստում են ցորենի ամբողջական հատիկներից ստացած ալյուրով և առանց թթխմորի։

«Այսպիսի լավաշը հարուստ է վիտամին B–ի և բջջանյութի պաշարով», – ասաց Պետրոսյանը։

Միևնույն ժամանակ նա նշեց, որ այսօր, ցավոք, այդպիսի լավաշ գտնելը դժվար է, որովհետև ցորենի ամբողջական հատիկներից ստացած ալյուրի դեֆիցիտ կա։

Лаваш
© Sputnik / Asatur Yesayants
Լավաշ

Թթի դոշաբ

Թթի դոշաբը հատկապես դուր կգա քաղցրասերներին, որոնք խուսափում են շաքարավազ օգտագործել։

«Դոշաբը պարունակում է թթի հանքային աղերի ողջ համալիրը։ Այն օգտագործում են նաև ժողովրդական բժշկության մեջ՝ որպես հազի դեմ արդյունավետ միջոց», – նշում է բժիշկը։

Նրա խոսքով՝ դոշաբը կարող է փոխարինել տարբեր ջեմերին, որոնց պատրաստման մեջ շաքար են օգտագործում։

Шелковица черная
CC BY-SA 3.0 / Anastasija1984 / Plant
Թութ

Մասուր

«Հիմնականում մենք մասուրի թուրմ ենք օգտագործում։ Այն լավ է օգնում ամռանը, երբ, օրինակ, շոգից այտուցվում են ոտքերը, կամ երբ ճնշումն է բարձրանում։ Մասուրը հարուստ է C վիտամինով, հետևաբար բարենպաստ ազդեցություն է ունենում իմունային համակարգի վրա», – ընդգծեց Պետրոսյանը։

Բժիշկը հիշեցրեց, որ մասուրը (թուրմը, թեյը) նաև օգտագործում են որպես միզամուղ միջոց։

Իհարկե, պետք է նկատի ունենալ, որ ջերմային մշակման ժամանակ մասուրի վիտամինների և օգտակար հատկությունների մի մասը վերանում է։

Плоды шиповника
© Sputnik / Виталий Аньков
Մասուր

Ըստ թեմայի

Չափազանց շատ պաղպաղակ ուտելու արդյունքը. չինացին էսկիմոյի փայտիկներից հեծանիվ է սարքել
«Ուտելիքի համաշխարհային ատլասում» հայկական ամենահայտնի ճաշատեսակը խորովածն է
Ի՞նչ ուտել, բացի մողեսներից և միջատներից․ խորհուրդներ Վիետնամ այցելողների համար
Ուտել ցորեն-հաց, չուտել մարդու միս… Պահքի խորհուրդը միայն մսեղեն չուտելը չէ
 «Ջանա, ես ֆիթնես-միթնես չգիտեմ». Սիմոնյանը խորհուրդ է տվել Կանդելակիին խեցգետիններ ուտել
թեգերը:
Հայաստան

Գլխավոր թեմաներ