18:39 19 հունիսի 2019
Ուղիղ եթեր
  • USD478.04
  • GBP601.18
  • EUR535.55
  • RUB7.47
Մայիսի 16

Այսօրը պատմության մեջ. մայիսի 16

© Sputnik / Aram Nersesyan
Հասարակություն
Ստանալ կարճ հղումը
69 0 0

Որքան էլ բազմապիսի իրադարձություններ եղած լինեն աշխարհում ու պատմության ընթացքում մայիսի 16-ին, մեզ համար ամենից կարևորը, անկասկած, ուղիղ 100 տարի առաջ տեղի ունեցածն է:

Այո, 1919 թվականի մայիսի 16-ին, դեռ 1 տարին չբոլորած, հազար ու մի խոցերի ու խնդիրների մեջ գտնվող Հայաստանի Հանրապետության Նախարարների խորհուրդը որոշում ընդունեց համալսարան հիմնելու վերաբերյալ: Դա ոչ միայն պատմական որոշում էր, այլև այն հիմքը, որը Հայաստանի ապագան պիտի լուսավորեր: Արդեն  1920 թվականի հունվարի 31-ին Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի) առևտրային դպրոցի շենքում հանդիսավոր արարողությամբ բացվել է Հայաստանի համալսարանը, որը հետո պետք է տեղափոխվեր մայրաքաղաք ու կոչվեր, ինչպես մինչ օրս՝ Երևանի պետական համալսարան: Իսկ այն ժամանակ համալսարանում դասերի մեկնարկը տրվել է նշանավոր հայագետ Ստեփան Մալխասյանցի՝ 1920 թվականի փետրվարի 1-ին կարդացած դասախոսությամբ։

Ереванский государственный университет
© Sputnik / Asatur Yesayants
Երևանի պետական համալսարանի կենտրոնական մասնաշենքը մեր օրերում

Առաջին ուսումնական տարում համալսարանն ունեցել է մեկ ֆակուլտետ՝ պատմալեզվաբանական, 262 ուսանող և 32 դասախոս։ Համալսարանի առաջին ռեկտորը եղել է Յուրի Ղամբարյանը:

Կարելի է ասել, այսօրվանից մեկնարկում է ԵՊՀ հիմնադրման 100-ամյա հոբելյանը:

Շատ շատերին կարող ենք ու արժե նշել, բայց դա այլ հրապարակումներում: Իսկ օրացույցի առումով, նկատենք. 1910 թվականի մայիսի 16-ին է ծնվել կենդանաբան-միջատաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Մարգարիտ Երվանդի Տեր-Մինասյանը (1910-1995):

Նա, ի դեպ, 1930 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետը, իսկ 1943-1948 թվականներին եղել է ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտի տնօրեն, 1948 թվականից դասավանդել է ԵՊՀ-ում։ Ի լրումն ամենի, Մարգարիտ Տեր-Մինասյանը տվել է ՀԽՍՀ տափաստանների և կիսաանապատների կենդանաաշխարհագրական բնութագիրը, ըստ բզեզների տարածման:

Մայիսի 16-ին է ծնվել նաև տնտեսագիտության գիտությունների դոկտոր, բազմաթիվ (100-ից ավելի) գիտական ուսումնասիրությունների հեղինակ Մուշեղ Ադոնցը (1910-1994):Ինչ վերաբերում է մոլորակին, ապա 1924 թվականի այս օրը ԽՍՀՄ-ում լույս է տեսել մանկական հանրահայտ «Մուռզիլկա» ամսագրի առաջին համարը:

Իսկ, օրինակ 1929 թվականին, ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել Կինոարվեստների ամերիկյան ակադեմիայի հիմնած մրցանակի, հանրահայտ «Օսկարի» առաջին մրցանակաբաշխությունը: Ճիշտ է, կոնկրետ «Օսկար» անվանումը սկսել են կիրառել տարիներ անց՝ 1934 թվականից:

Այսօր նաև մի ամբողջ շարք հետաքրքրաշարժ «միջազգային օրերի» օր է:

Այսպես. Մայիսի 16-ին նշվում են

ա) Խաղաղ գոյակցության միջազգային օրը,

բ) Լույսի միջազգային օրը,

գ) Կենսագիրների օրը:

Դե ինչ, հետաքրքիր կենսագրություններ շատ կան: Ինչով, օրինակ ուշագրավ չէ ֆրանսիացի բանաստեղծ և գիտնական, փաստաբան և ֆինանսների նախարարի կարգադրիչ, բայց ամենից առաջ որպես հեքիաթասաց, ավելի ճիշտ՝ հեքիաթագիր հայտնի դարձած ու հիշվող Շառլ Պերրոյի (1628-1703) կենսագրությունը: Նա ի դեպ, մահացել է մայիսի 16-ին:

Բայց ընդմիշտ մնացել է պատմության և գրականության մեջ: Հիշո՞ւմ եք, չէ՞ «Մոխրոտիկը», «Կոշկավոր կատուն», «Կապույտ մորուքը»:

Բայց էականն այն է, որ Պերրոն բարձր գրական մակարդակի բերեց ժողովրդական հեքիաթը, և ի լրումն, նա  համարվում է գրական մանկավարժության և մանկական գրականության հիմնադիրը:

Ըստ թեմայի

Միայն հայ «ցեխավիկը» համարձակվեց դեմ գնալ արյունարբու չեչենական ավազակախմբի պարագլուխներին
Ու՞մ կտուգանեն քարսիթի բացակայության համար. երեխաների փոխադրման կանոններն ուժի մեջ են մտել
Մի 30 միլիարդ և վերելակները վայրընկնակներ չեն դառնա. բայց ուղևորն է վճարելու…
թեգերը:
Երևանի պետական համալսարան (ԵՊՀ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, ԽՍՀՄ

Գլխավոր թեմաներ