04:51 25 հունիսի 2019
Ուղիղ եթեր
  • USD477.81
  • GBP609.64
  • EUR544.32
  • RUB7.60
Սյուժեներ

«Զորաց քարերը» հնավայր է, ոչ թե աստղադիտարան. գիտնականները հիմնավորում են այս պնդումը

Ստանալ կարճ հղումը
ՏԵՏ-Ա-ՏԵՏ (77)
175501

Գիտնականները Sptutnik Արմենիայի «Տետ–ա–Տետ» հաղորդման շրջանակում խոսել են «Զորաց քարերի» մասին` վստահեցնելով, որ

Հայաստանը թանգարան է բաց երկնքի տակ: Այս ճշմարտությանը բախվում ենք գրեթե ամենուրեք ու ամեն օր, և դա այլևս չի վիճարկվում: Դա ավելի շատ բացահայտվում է տարբեր պեղումների շնորհիվ: Sputnik Արմենիայի տաղավարում այս մասին նշում են ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության ու ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանը, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր «Զորաց քարեր» հուշարձանի տարածքում իրականացվող պեղումների հնագիտական արշավախմբի ղեկավար Աշոտ Փիլիպոսյանը, աստղաֆիզիկոս Վահագն Գուրզադյանը:

Աշոտ Փիլիպոսյանի խոսքով՝ «Զորաց քարերի» վերաբերյալ միջնադարյան մեր պատմիչները որևէ տեղեկություն չեն հաղորդում, տվյալներ են եղել միայն 19-րդ դարի վերջին:

«Պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի լաբորատորիայի բաժնի աշխատակիցներ
© Photo : press office of the Service for Protection of Historical Environment and Historical-cultural Museum-reserves

«Արծվանիկի ուսումնական տեսուչ Մելիք-Շահնազարովն առաջին անգամ տվել է ձեռանկարով «Զորաց քարերի» մի քանի նկար և հրատարակել է ամսագրում: 2014 թվականից մեր արշավախումբը պեղումներ է կատարում «Զորաց քարերում», որովհետև սա Արևելյան Հայաստանի այն եզակի հուշարձաններից մեկն է, որի ուսումնասիրությունը կարող է էտալոնային դառնալ ողջ տարածաշրջանի նմանատիպ և համաժամանակյա հուշարձանների ուսումնասիրության համար: Մենք առաջին անգամ անցյալ տարի կարողացանք հուշարձանի ամբողջ հանույթը հանել 16 հեկտարի վրա: Կարևոր հուշարձան է, ունի և՛ բնակատեղի, և՛ դամբարանադաշտ: Պեղումներն առայժմ միայն դամբարանադաշտում են կատարվում», - ասում է Փիլիպոսյանը:

Աստղաֆիզիկոս Գուրզադյանն էլ նշում է, որ Չիկագոյի համալսարանի հրատարակությամբ եվրոպացի հնագետների հետ հրատարակել է գիրք` «Հնագիտական հուշարձանների աստղագիտական թվագրում», որն ավելի լայն իմաստով Մերձավոր Արևելքի հնագիտական ժամանակագրությանն է վերաբերվում:

«Այն, ինչ կատարվում է «Զորաց քարեր» հուշարձանի շուրջ, իհարկե, խայտառակություն է: Դա շահարկվում է ոչ գիտնականների կողմից, առ այսօր չկա ոչ մի աստղագիտական, օրացուցային նպատակներով այդ հուշարձանի կիրառության օրինակ: Որևէ հիմք չկա, որ դա կապվի աստղագիտության հետ: Հայտնի է, որ մարդկության պատմության ընթացքում ստեղծված հուշարձանները` սկսած հին դամբարաններից մինչև միջնադարյան եկեղեցիներ, բոլորն ունեն աստղագիտական ուղղորդվածություն: Դրա մեջ ոչ մի միստիկա չկա, դա եղել է պաշտամունքային պարզ պատճառներով: Իսկ «Զորաց քարերի» վերաբերյալ կեղծ շահարկումները, իհարկե, շատ վնաս են տալիս Հայաստանին: Դա վնասում է Հայաստանի գիտական վարկանիշին: Ես աջակցություն եմ հայտնում այս գործունեությանը և գտնում եմ, որ այստեղ պրոֆեսիոնալների մասնակցությունը այդ հուշարձանի հետազոտմանը շատ մեծ կարևորություն ունի գիտությունը հակագիտությունից տարբերելու համար: Լրատվամիջոցների մասնակցությունը նույնպես պետք է լինի այս ամենի ճիշտ ընկալման գործում»,- ընդգծում է Գուրզադյանը:

Ըստ ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության ու ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանի՝ թյուր է «Զորաց քարերը» ընկալել որպես աստղադիտարան, որովհետև դրա մասին որևէ գիտական հիմնավորում չկա:

«Եթե որևէ գիտական հետազոտություն ես հրատարակում, ու դա չի գրախոսվում, ուրեմն մենք գիտության արդյունքի հետ գործ չունենք: Գործնականում շատերը, չկարդալով գիտական աշխատությունները, սկսում են այդ ամենը տարածել: Կեղծ արժեքները հեշտությամբ են մտնում մարդկանց մեջ, և երբ դու գիտականորեն հիմնավորում ես, որ դա աստղադիտարան չէ, դառնում ես թշնամի: Սա խնդիր է, և սարսափելին այն է, որ հանրային կարծիքը ձևավորվում է հենց ապատեղեկատվության ընկալման միջոցով: Մենք գիտենք, որ պատմամշակութային ժառանգության խնդիրները ինքնության ձևավորման մեջ կարևոր դեր ունեն», - նշում է Ավետիսյանը:

Նրա խոսքով` Հայաստանում քիչ կան տեղեր, որ դամբարաններն այդքան մեծ են:

«Սա խոսում է հասարակության ամենաբարձր խավի՝ էլիտայի թաղումների մասին: Եվ այս պեղումները հնարավորության կտան պարզելու մեր վաղ հասարակության էլիտայի ապրելակերպը, բազմաթիվ հարցերի, խնդիրների պատասխան կտան, ինչը շատ կարևոր է: Տարածաշրջանում մենք նմանատիպ հուշարձան գործնականում չունենք, միակն է: Քանի որ սա արգելոց-թանգարան է, կարծում եմ, որ մեր պետական այրերի մոտ կան այն նախագծերը, որ այդ տարածքում պետք է անպայման նաև թանգարան կառուցվի»,- ասում է Ավետիսյանը:

թեմա:
ՏԵՏ-Ա-ՏԵՏ (77)

Այլ տեսանյութեր

  • Տետ-ա-տետ - Սվետլանա Գրիգորյան (22.05.2019)
    Last update: 16:32 09.06.2019
    16:32 09.06.2019

    Ի՞նչ հանգամանքներ են ստիպում պոլիոմելիտի լրացուցիչ պատվաստումներ իրականացնել

    Պոլիոմելիտի վերջին դեպքը Հայաստանում արձանագրվել է 1995 թվականին: Այն սուր վարակիչ հիվանդություն է, հարուցիչն ախտահարում է ողնուղեղի գոտկային, որոշ դեպքերում նաև կրծքային հատվածի շարժական եղջյուրները և արդյունքում՝ երեխայի մոտ առաջանում են պարեզներ:

    260
  • Շրի Լանկա
    Last update: 15:52 22.04.2019
    15:52 22.04.2019

    Պայթյուններ Շրի Լանկայում

    2019թ.–ի ապրիլի 21-ին` Զատիկի տոնին, Շրի Լանկայի տարբեր հյուրանոցներում ու եկեղեցիներում 8 պայթյուն է որոտացել։ Ծայրահեղական խմբավորումներից ոչ մեկը տեղի ունեցածի համար պատասխանատվություն դեռ չի ստանձնել, սակայն արդեն հայտնի է, որ դա ծրագրված ահաբեկչություն էր։

    Պայթյունների հետևանքով զոհվել է մոտ 300 մարդ։ Եվս 500 մարդ տուժել են։ Միջադեպի հետ կապված 24 անձ է կալանավորվել։ ՀՀ ԱԳՆ տվյալներով` զոհերի թվում հայեր և ՀՀ քաղաքացիներ չկան։

    Երեկ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագրեր են հղել Շրի Լանկայի ժողովրդավարական սոցիալիստական Հանրապետության նախագահ Մաիտրիպալա Սիրիսենային:

     

  • «Սպայկա»
    Last update: 12:19 08.04.2019
    12:19 08.04.2019

    «Սպայկա» ընկերության շուրջ ծավալվող իրադարձությունները

    2019թ.–ի ապրիլի 4-ի ուշ երեկոյան հայտնի դարձավ, որ «Սպայկա» ընկերության տնօրեն Դավիթ Ղազարյանի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել։

    Մամուլի ասուլիսում Ղազարյանը հայտարարեց, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում ու այն համարում է անհիմն` որակելով որպես հետապնդում։Ըստ ՊԵԿ քննչական մարմնի առաջադրած մեղադրանքի, 01.01.2015-11.01.2016թթ. ընթացքում «Սպայկա» ընկերությունը թաքցրել է ՀՀ ներկրված ապրանքների դիմաց հարկային պարտավորությունները` կեղծելով «Գրինպրոդուկտ» ՍՊ ընկերության անվամբ մաքսային մարմիններին ներկայացված հարկի, տուրքի և այլ պարտադիր վճարների հաշվարկի հիմք հանդիսացող տեղեկությունները։

    Արդյունքում, ըստ ՊԵԿ–ի, «Սպայկան» պետական բյուջե չի վճարել 7 036 666 312 ՀՀ դրամ մաքսատուրք և հարկ:

    «Սպայկայի» տնօրենի պարզաբանմամբ, նշված 7 մլրդ դրամից 5–ը ԱԱՀ-ն է, որը ժամանակավոր ներմուծման ռեժիմի պարագայում ենթակա է վերադարձման, իսկ մնացած 2 մլրդ–ի պարտավորությունն իրենց չի կարող վերագրվել, քանի որ իրենց ընկերությունը միայն բեռնափոխադրում է իրականացրել, բեռը պատկանել է «Գրինպրոդուկտ» ՍՊԸ–ին։

    «Սօայկայի» աշխատակիցները բողոքի ակցիա են իրականացնում Դավիթ Ղազարյանի կալանավորման դեմ։

     

Գլխավոր թեմաներ