14:39 13 հունիսի 2021
Ուղիղ եթեր
  • USD518.61
  • GBP733.68
  • EUR630.16
  • RUB7.24
Աշխարհ
Ստանալ կարճ հղումը
24010

Ռուսաստանի զենքի առաջատար տեխնոլոգիաների զարգացումն ուղղված է պոտենցիալ ագրեսորների զսպմանը և խաղաղության պահպանմանը։ Կայունության ամրապնդման հուսալի գործիքներից մեկը մնում է «Իսկանդեր-Մ» օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համալիրը, որը ժամանակի ընթացքում մեծացնում է մարտական հնարավորությունները: Նոր կառավարվող սթելս-հրթիռները հավանական հակառակորդի համար գլխացավանք կդառնան:

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

«Իսկանդեր-Մ» բազմաթիրախային համակարգը ստացել է նոր, հակառակորդի ընդունիչների համար բոլորովին անտեսանելի բարձր ճշգրտությամբ աերոբալիստիկ հրթիռ, որը կառավարվում է ամբողջ թռիչքի ընթացքում, կարող է բարդագույն մանևրներ կատարել ու խոցել թիրախները մինչև 500 կմ հեռավորության վրա: Ստեղծվել է կառավարման ավելի կատարյալ համակարգ, կառուցվածքում լայնորեն կիրառվում են կոմպոզիտային նյութեր: Նոր անտեսանելի հրթիռը կանխատեսելի կերպով կպահպանի հածանավային արագությունը՝ ավելի քան 7500 կմ/ժամ (500 կմ՝ չորս րոպեում) ու մարտական մասի վերազինման հիմնական տարբերակները՝ բեկորային-ֆուգասային, կասետային ու հատուկ (միջուկային): Ավելի վաղ «Իսկանդերի» զինամթերքի շարքում եղել են աերոբալիստիկ հրթիռների հինգ տեսակ ու թևավոր հրթիռների երկու տեսակ:

Մայիսի 27-ին պաշտպանական թեմայով խորհրդակցություններից մեկի ժամանակ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը խոսել է արտասահմանյան անալոգների նկատմամբ «Իսկանդեր» համալիրի տեխնոլոգիական ու մարտական գերազանցության մասին: ՆԱՏՕ-ի ստրատեգների վարկածով՝ «Իսկանդեր-Մ»-ը ռուսական զենքի ամենավտանգավոր տեսակների եռյակում է՝ C-400 «Տրիումֆ» զենիթահրթիռային համակարգի ու «Բաստիոն» առափնյա հրթիռային համալիրի հետ: Ընդ որում՝ «Իսկանդերը» մշտապես մեծացնում է մարտական հնարավորությունները, ստուգված է մարտական պայմաններում Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում: Փորձագետների կարծիքով՝ արդիականացման ներուժը թույլ կտա «Իսկանդերին» մինչև 2030 թվականը լավագույնը մնալ աշխարհում:

Ավելի վաղ ՌԴ ՊՆ-ից հայտնել էին «Իսկանդեր-Մ»-ի բոլոր տասը հրթիռային բրիգադների վերազինման ու ևս երեքի ձևավորման մասին: Ռուսական պաշտպանական արդյունաբերությունը տարեկան երկու բրիգադի հավաքածու է արտադրում: «Իսկանդեր-Է» համալիրի արտահանման տարբերակը (հեռավորությունը՝ մինչև 280 կմ) առկա է Հայաստանի ու Ալժիրի սպառազինության մեջ։

Մարտական հնարավորություններ

«Իսկանդերը» նախատեսված է հակառակորդի զորքերի առանձնահատուկ կարևոր օբյեկտների՝ հրամանատարական կետերի, զենիթային հրթիռների արձակման կայանքների ու միջուկային մարտագլխիկներով գործողության միջին շառավղով հրթիռների, օդանավակայանների, ռազմական նավերի և այլ թիրախների խոցման համար:

Ինչպես են թռչում, մանևրում և խոցում թիրախը․ ամեն ինչ «Իսկանդերի» մասին

«Իսկանդեր-Մ» բրիգադի կոմպլեկտը բաղկացած է 51 մեքենայից, ներառյալ 12 արձակման կայանքները, 12 տրանսպորտային-լիցքավորիչները, 11 հրամանատարաշտաբային ու 14 կենսաապահովման մեքենաները: Երկու րոպեի ընթացքում բրիգադը կարող է 24 հրթիռով (մինչև վերալիցքավորումը) հարված հասցնել, ուժեղացված բրիգադի համազարկը 32 հրթիռ է:

«Իսկանդերի» աէրոբալիստիկ հրթիռները (3.8 տոննա, 7.2 մ երկարություն) թռչում են քվազիբալիստիկ հետագծերով մինչև 50 կմ բարձրությունների վրա, թևավոր հրթիռները շարժվում են 6-7 մետր բարձրության վրա, ճկելով ռելիեֆը: Հաղթահարում են 500 կմ 4 րոպեում, շեղվելով նպատակից ոչ ավելի, քան 1 մետր: Փոքր ռեֆլեկտիվ մակերևույթն ու բարդ հետագիծը շանս չեն թողնում ՀՕՊ-ի բոլոր առկա և հեռանկարային համակարգերին: Հրթիռները կարող են ակտիվորեն մանևրել մինչև 30g ծանրաբեռնվածությամբ, դրանց հետագծերն անկանխատեսելի են։ «Իսկանդերի» հրթիռները որսալ գրեթե անհնար է։ Նման հատկություններ չունի աշխարհում ոչ մի օպերատիվ-մարտավարական հրթիռ։

«Իսկանդեր-Մ» հրթիռային բրիգադի կառավարման համակարգը հրթիռային հարվածների նախապատրաստման և կիրառման հիմնական գործընթացների ինտեգրման և ավտոմատացման հաշվին ապահովում է արդյունավետ մարտական կիրառություն: «Իսկանդեր-Մ»-ը զորքերի կառավարման ավտոմատացված համակարգի հետ ինտեգրման դեպքում կարող է իրական ժամանակի ռեժիմում նշանառություն ստանալ ավիացիայից, նավատորմից, հետախուզությունից, ԱԹՍ-ից ու հարվածներ հասցնել ծովային շարժական թիրախներին:

Ծովային թիրախների վրա «Իսկանդերների» առաջին կրակոցները տեղի են ունեցել Հարավային ռազմական օկրուգում 2020 թվականի ամռանը՝ որպես պատասխան հավանական հակառակորդի հարձակողական մարտավարության զարգացմանն ու Բալթյան և Սևծովյան տարածաշրջաններում ՆԱՏՕ-ի զորքերի դեսանտավորման տարբերակների մշակմանը: «Բալ» և «Բաստիոն» (համապատասխանաբար 260 կմ ու 350 կմ հեռահարությամբ) առափնյա համալիրների հետ մարտական ինտեգրման մեջ ավելի հզոր «Իսկանդերը» կարող է ամրապնդել ափերի էշելոնացված պաշտպանությունը, անառիկ դարձնել երկրի ծովային սահմանները: Նշենք, որ Կալինինգրադի մարզում մշտական հիմունքներով «Իսկանդեր-Մ» բրիգադի տեղակայումը կապված է բալթյան տարածաշրջանում ՆԱՏՕ-ի ռազմական ակտիվության աճի հետ։ Դա Ռուսաստանի արձագանքն է «գործընկերների» ագրեսիվ նախապատրաստություններին:

Թերարժեքության բարդույթ

«Իսկանդերներով» տասը հրթիռային բրիգադները կարող են բարձր ճշգրտությամբ գրեթե 300  հրթիռներով համազարկ տալ և այն կրկնել արձակման կայանքների օպերատիվ վերալիցքավորումից հետո: Այդ հզոր զենքը նախատեսված չէ ագրեսիայի համար, բայց այնուամենայնիվ, մշտապես նյարդայնացնում է ՆԱՏՕ-ին։ «Իսկանդեր-Մ»-ը գերազանցում է արտասահմանյան լավագույն անալոգներին (Lance, ATACMS, Pluton) հրթիռների գործարկմանը նախապատրաստվելու ճշգրտությամբ, օպերատիվությամբ և այլ բնութագրերով։ Իսկ ԱՄՆ-ում հրաժարվել են այդ համակարգի սեփական անալոգից, քանի որ պարզապես չեն կարողացել մշակել այն։

«Իսկանդեր-Մ» համալիրի գլխավոր առավելություններն են ռազմավարական շարժունակությունը, մարտական հերթապահության և հարվածներ հասցնելու գաղտնիությունը, թռիչքային առաջադրանքի ավտոմատ հաշվարկն ու ներմուծումը, մարտական խնդրի կատարման բարձր հավանականությունը կրակային և ռադիոէլեկտրոնային հակազդեցության պայմաններում։ Դա անլուծելի խնդիր է ցանկացած ագրեսորի համար:

Ռուսաստանը ռազմական ծախսերի գծով առաջին հնգյակում է. միտումները` աշխարհում և ԱՊՀ–ում

ՆԱՏՕ-ի դոկտրինի համաձայն՝ «Իսկանդեր-Մ»-ը A2/AD (anti-access and area denial) «մուտքի արգելման գոտի» ստեղծելու միջոց է, դաշինքի ուժերը չեն կարող գործել խոցման շառավղով (500 կմ)՝ առանց «անընդունելի վնաս» ստանալու ռիսկի: Եվ մարտավարական միջուկային հարվածի հավանականությունն էլ ավելի է հուսահատեցնում «գործընկերներին»։

Միաժամանակ ԱՄՆ ՌՕՈւ-ի ռազմավարական ռմբակոծիչների պլանային թռիչքները Բալթիկայի վրայով և ուսումնական ռմբակոծությունները Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում գտնվող մերձբալթյան զորավարժարաններում առօրեական են դարձել:

ԱՄՆ-ում ոչ ռազմավարական են անվանում 5500 կիլոմետրից պակաս խոցման հեռահարություն ունեցող միջուկային զենքը (տրամաբանությունը հասկանալի է. եթե օվկիանոսով չի անցնում, ուրեմն մարտավարական է), բայց եվրոպական դաշնակիցներին դա առանձնապես չի մխիթարում։

Ըստ թեմայի

Հեռահար ավիացիա․ երբ կթռչի Ռուսաստանի ռազմավարական հրթիռակիրը
Անտեսանելի պարեկություն. Ռուսաստանում BOSS հիբրիդային նավ են ստեղծել
Ինչու է ԱՄՆ–ը տանուլ տալիս բոլոր պատերազմները
թեգերը:
ՆԱՏՕ, Ռուսաստան, Իսկանդեր

Գլխավոր թեմաներ