09:09 16 դեկտեմբերի 2018
Ուղիղ եթեր
  • USD484.87
  • GBP609.92
  • EUR547.37
  • RUB7.30
Զատկի փլավ

Ամերիկյան երազանքի համը, կամ ինչպես է հայկական ընտանիքը նվաճել Նյու Յորքի սուպերմարկետները

© Sputnik / Asatur Yesayants
Աշխարհ
Ստանալ կարճ հղումը
49730

Ժամանակներ են եղել, երբ երևակայական բրինձն օգնել է Գոհարին փրկել երեխաներին։ Նրա դուստր Հրանուշն իսկական բրնձի վրա կառուցել է իր ընտանիքի ապագան։

ԵՐԵՎԱՆ, 14 մարտի — Sputnik, Արամ Գարեգինյան. ԱՄՆ–ի հայտնի հայերի համար ամերիկյան երազանքը բարդ է եղել։ Իսկ Հաննա Քալաջյանի համար այն նաև համեղ է եղել։

Boston Globe թերթը և լրագրող Քեյթ Պանդոլֆին ներկայացրել են, թե ինչպես է արևմտահայերի տնական բրնձով փլավը հայտնվել ամերիկյան սուպերմարկետներում.

«Ընտանիքս այնքան շատ էր բրինձ սիրում, որ երբ մենք տեղափոխվեցինք Ցինցինատի, մայրս մի ամբողջ արկղ հետը վերցրեց` մտածելով, որ նոր տեղում բրինձ չի գտնի։

Բոլորովին վերջերս իմացա, որ այդ փլավը հորինել է Վորչեսթերից մի հայ ընտանիք։ Ընտանիքը բնակվում է Շրուսբերիում մեր հին տան մոտ։ Հաննա Քալաջյանի պատմությունը կրկին հիշեցնում է, թե որքան հասանելի է ամերիկյան երազանքը։

Հաննան ծնվել է Հրանուշ Քարդացողյան անունով, թուրքական Դյուզջեում։ 1915թ–ին թուրքերը նրա հորը` Մաթևոսին, տարել են աշխատանքային ճամբար, որտեղից նա չի վերադարձել։ 1920թ.–ին նրա ընտանիքն այնտեղից փախել է Կոստանդնուպոլիս։

Այնտեղ նրա մայրը` Գոհարը, ստիպված է եղել Հրանուշին մանկատուն տալ. նա չէր կարող պահել բոլոր երեխաներին։ Մեկ տարի անց նրանք վերամիավորվել են և փախել Լիբանան։ Այնտեղից մայրը երեխաների հետ գնացել է Նյու Յորք` ավագ քրոջ մոտ։ Արդեն Ամերիկայում Հրանուշն աշխատանքի է անցել Bloomingdale's–ի խանութներից մեկում։ Երբ բարդություններ են առաջացել նրա հայկական անվան հետ, որովհետև հաճախորդները և գործընկերները տառ առ տառ, դանդաղ են ասել նրա անունը և չեն կարողացել ճիշտ արտասանել, Հրանուշ փոխել է անունը և դարձել ամերիկացիների համար սովորական Հաննա։

Շուտով նա հանդիպել է Գևորգ (Ջորջ) Քալաջյանին, որը նույնպես Հայաստանից գաղթած փախստական է եղել։ Նրանք հաստատվել են Ուորչեսթերում, որտեղ Ջորջը բանջարեղենի կրպակ և խորտկարան է բացել։

Ханна Каладжян с родственниками и друзьями на фоне ресторана Near East
Հաննա Քալաջյանը ընկերների հետ Near East ռեստորանի ֆոնին

Սկզբից այնտեղ սուրճ և փքաբլիթներ են մատուցել, բայց հետո ավելացրել են ճաշեր` չինական սուեյ ապուր, տավարի խաշած միս, բրիտանական տապակած բակլա և հայկական բրնձով փլավ։

Հրանուշի մանկական հուշերի մեջ էր այս փլավը։ Նրանք Դյուզջեից Կոստանդնուպոլիս են գնացել ոտքով։ Երեխաներն ուտելու բան չեն ունեցել, և մայրը երևակայական գդալն անցկացրել է երևակայական կաթսայի վրայով. «Ահա և փլավը։ Շուտով պատրաստ կլինի… Զգո՞ւմ եք»։

«Ես մինչև հիմա զգում եմ փլավի բույրը և օջախի լույսը», – գրել է նա իր ինքնակենսագրականում։

1970–ականների կեսերին փողոցները վերանախագծվել են։ Խորտկարանը և կրպակը կտրվել են աշխույժ երթևեկությունից։ Սակայն դա չի կանգնեցրել Հրանուշին, նա նոր լուծում է գտել. ընտանեկան փլավը կարող էին համտեսել ոչ միայն խորտկարանում, այլ նաև հարյուրավոր կիլոմետր հեռու գտնվող ցանկացած խանութում։

«Նա մտել է նոր գործի բոլոր նրբությունների մեջ։ Բրնձի առաքիչների հետ պարզել է այն պահելու ժամկետները։ Նույնիսկ ինքն է հորինել տուփերի վրայի նկարը։ Փլավը պատրաստել են երկրորդ հարկում, շագանակագույն բրնձից, լապշայից և հավի մսից։ Մի սենյակում աշխատել են մի քանի մարդ։ Ասես Միկի Մաուսի մուլտֆիլմերում», – ժպիտով հիշում է նրա դուստրը` Քերոլ Կասպարյանը։

Նա մորը տարել է Արևելյան ափի խանութներով։ Նրանք իրենց հետ վերցրել են փոքր սեղան և էլեկտրական շուտեփուկ, որպեսզի նմուշները տեղում պատրաստեն։

«Մայրս վարորդական իրավունք ուներ, բայց միշտ վախենում էր վարել», – ժպտում է աղջիկը։

Նյու Յորքի Stop & Shops, Star Markets և Macy's հարյուրավոր խանութներում սկսել են պատվիրել տուփերով արագ սնունդ։ 1980–ականների կեսերին Near East–ը եղել է Բոստոնի սուպերմարկետների 10 ամենալավ վաճառվող ապրանքների մեջ։

Այժմ Հրանուշի դուստրը` Քերոլը, բրնձի բիզնեսով չի զբաղվում։ 1986թ–ին Near East –ը վաճառել են Heinz Co կորպորացիային, և հիմա ապրանքանիշի տերը մեկ այլ հսկա է` PepsiCo–ն։ Աղջիկը չի գնում տուփերով փլավ։ Ինքնուրույն է պատրաստում, ինչպես սովորեցրել է մայրը։

Գլխավոր թեմաներ